آنتوان سوروگین عکاس‌ ایرانی-گرجستانی زمان ناصرالدین شاه قاجار با مجموعه عکس هایش از مردم، مکان ها آداب و رسوم، مشاغل و خصوصا اقوام ایرانی در عین حال که یکی از نخستین عکاسان ایرانی است و به لحاظ هنری تصاویر درخوری به ثبت رسانده به لحاظ تاریخی، دارای اهمیت و اعتبار ویژه ای است.
 
 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar7.jpg
سیمای یک زن با لباس سنتی در عصر قاجار

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar99.jpg
سیمای یک دختر ارمنی ساکن ایران

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar10.jpg
سیمای دختران ارمنی ساکن ایران

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar1.jpg
دو دختر ایرانی با لباس سنتی

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar2.jpg
سیمای دختر کرد ساکن ایران

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar3.jpg
سیمای دختر کرد ساکن ایران

 
آنتوان که فرزند پدر و مادر گرجی تبار مقیم ایران بود در سفارت روسیه در تهران به دنیا آمد و  از سنین جوانی همراه با برادرانش امانوئل و کولیا نزد عکاس معروف روسى دیمترى ایوانویچ ژرماکوف در تفلیس عکاسى را آموخت.

او در سال ۱۸۷۰ میلادی بار دیگر به ایران بازگشت و در تبریز ساکن و سپس به دستگاه ولیعهد مظفرالدین میرزا راه یافت و از او لقب �#1582;انى� گرفت؛ وی بعد از آن به تهران آمد و در خیابان علاءالدوله (فردوسى) کنار در شرقى میدان مشق یک عکاسخانه دایر کرد.

سوروگین در این زمان از عکاسان نزدیک به ناصر الدین شاه محسوب می شد و گفته می شود که شاه قاجار علاقه‌ی زیادی به عکس‌های دربار و پرتره وی داشت.

 

 
سیمای دختر یهودی ساکن ایران

 
بیشتر عکس‌های گرفته‌شده آنتوان خان متعلق به سال‌های ۱۲۴۹ تا ۱۳۰۹ خورشیدی است و او به علت این‌که توانایی صحبت کردن به زبان فارسی را مانند زبان مادری داشت، به خوبی توانست با اقشار فرهنگی مختلف مردم ایران ارتباط برقرار کند. عکس‌‌های او از دربار سلطنتی، حرمسراها، مساجد و بناهای یادبود دیگر ادیان بسیار شاخص بود و او را متمایز با دیگر عکاسان مشهور اروپایی در ایران می‌کند.

گفته می شود که در دوران مشروطه، آنتوان خان به جمع مشروطه خواهان پیوست و به همین خاطر محمدعلی شاه قاجار دستور داد بمبی را در خانه کنار عکاسخانه‌ی وی منفجر کنند؛ بر اثر این حادثه یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های عکاسی دوران قاجار از بین رفت.

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar4.jpg
زنان و دختران در پشت یک دار قالی

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar5.jpg
زن محجبه در عصر قاجار

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar6.jpg
دختر یک شاهزاده عصر قاجار

 
http://salijoon.info/mail92/920716/ghajar/qajar8.jpg
دو زن رهگذر با کوزه آب
 

 
همچنین در دوران رضا شاه پهلوی دو هزار نگاتیو شیشه‌اى پرارزش سوروگین توقیف شد که تا سال‌ها بعد در دست خاندان پهلوی بود.

عکس های این عکاس ایرانی اکنون در �#1711;الری هنر فریر�در واشنگتن، موزه‌ی ملى نژادشناسى شهر لیدن و موزه عكس آمستردام هلند نگهداری می شود. در اینجا قصد داریم در مجموعه ای چند قسمتی نگاهی به عکس های این عکاس ایرانی بیاندازیم؛ عکس هایی که جدا از ارزش زیبایی شناختی هر یک سندی تاریخی از زندگی ایرانی در نزدیک به چندین دهه پیش است. لازم به ذکر است عبارات ذیل هر عکس تنها توضیحی است که درباره آنها ذکر شده است.